सोमवारपासून सुरू होणाऱ्या नव्या आयुष्याचा इतिहास
माणसाने आजपर्यंत जितकी नवी आयुष्यं सुरू करायचं ठरवलं, त्यातली बहुतांश सोमवारीच सुरू होणार होती. एका न घडलेल्या क्रांतीचा संक्षिप्त इतिहास.
इतिहासकारांना अजून नीटसं उमगलेलं नाही की माणसाने सोमवार का निवडला. रविवारी सुरुवात केली तर उरलेला आठवडा मोकळा मिळतो. मंगळवार तर काहीच वाईट नाही. पण नाही — नवं आयुष्य म्हटलं की सोमवारच.
पहिला सोमवार (अज्ञात काळ)
असं मानलं जातं की पहिला संकल्प एका गुहामानवाने केला होता: “सोमवारपासून मी शिकार स्वतः करणार.” त्याचा शोधलेला गुहेतला भित्तिचित्र अजून अर्धवटच आहे. चित्रात एक हरीण आहे आणि त्यापुढे एक मोठा प्रश्नचिन्ह. पुरातत्त्ववेत्ते याला ‘पहिली टाळाटाळ’ म्हणतात.
सोमवार पद्धतीचे नियम
गेल्या काही हजार वर्षांत ‘सोमवार पद्धत’ खूप विकसित झाली आहे. तिचे मुख्य नियम असे:
- संकल्प रविवारी रात्री अकरानंतरच करावा. आधी केला तर तो गंभीर वाटतो.
- संकल्पाची घोषणा किमान तीन लोकांसमोर करावी. त्यामुळे अपयशालाही प्रेक्षक मिळतात.
- सोमवारी सकाळी काहीतरी अडचण येणारच. (पाऊस, डोकेदुखी, एखादं लग्न, ग्रहांची स्थिती.) ती आल्यावर संकल्प सन्मानाने पुढच्या सोमवारी हलवावा.
- महिन्याच्या एक तारखेला सोमवार आला, तर त्याला ‘महासोमवार’ म्हणतात. अशा दिवशी केलेला संकल्प दुप्पट जोरात मोडतो.
विज्ञान काय म्हणतं?
संशोधक याला ‘फ्रेश स्टार्ट इफेक्ट’ म्हणतात: नवा आठवडा, नवा महिना किंवा वाढदिवस आला, की माणसाला आपण नवीन माणूस आहोत असं वाटतं. मागचे अपयश ‘जुन्या माणसाचे’ होते. नवा माणूस स्वच्छ आहे.
अडचण एवढीच, की हा नवा माणूस मंगळवारपर्यंत जुन्या माणसासारखाच वागू लागतो. विज्ञान याबद्दल गप्प आहे. आम्हीही.
निष्कर्ष
हा लेख आम्ही गेल्या सोमवारपासून लिहायला घेणार होतो. तो या गुरुवारी पूर्ण झाला. आम्ही याला प्रगती मानतो.
हा लेख उपरोधिक आहे. यातील पात्रं, संवाद, उत्पादनं आणि आकडे काल्पनिक आहेत; त्यांना बातमी किंवा व्यावसायिक प्रस्ताव समजू नये.
