अंक १४ · १६ ऑक्टोबर, २०२६बुद्धिमान, साहित्यिक उपरोध

इंटरनेट संस्कृती आजची थट्टा नमुना संपादकीय मजकूर

प्रत्येक विषयात मत असणाऱ्या तज्ज्ञाची विशेष मुलाखत

अर्थव्यवस्था, क्रिकेट, अवकाश संशोधन आणि शेजाऱ्यांचं लग्न — सगळ्यावर ठाम मत असणाऱ्या एका अलौकिक व्यक्तीशी आमच्या प्रतिनिधीचा संवाद.

अनेक मायक्रोफोनच्या गराड्यात बसलेला हसरा तज्ज्ञ, लाल टाय
श्री. सर्वज्ञ. मायक्रोफोन त्यांच्याकडे येतात; ते मायक्रोफोनकडे जात नाहीत.

श्री. सर्वज्ञ (नाव बदललेलं नाही; त्यांनी स्वतःच ठेवलं आहे) यांना आम्ही एका कॅफेत गाठलं. आम्ही पोहोचलो तेव्हा ते वेटरला कॉफी कशी बनवावी, हे समजावत होते. वेटर गेली बारा वर्षं कॉफीच बनवतो आहे.

भलत्याच गोष्टी: नमस्कार. तुम्ही कोणत्या विषयातले तज्ज्ञ आहात?

सर्वज्ञ: प्रश्नच चुकीचा आहे. विषय माझ्यात असतात. मी विषयात नसतो.

भ. गो.: म्हणजे?

सर्वज्ञ: परवा मंगळ मोहिमेवर चर्चा होती. मी तिथे बोललो. काल कांद्याच्या भावावर बोललो. आज संध्याकाळी एका नात्याच्या घटस्फोटावर बोलणार आहे. ते नातं माझं नाही, पण मत माझं आहे.

भ. गो.: एवढ्या विषयांचा अभ्यास कधी करता?

सर्वज्ञ: मी कधीच अभ्यास करत नाही. अभ्यासाने आत्मविश्वास कमी होतो, हे संशोधनाने सिद्ध झालं आहे. कुठलं संशोधन ते विचारू नका; मी ते वाचलेलं नाही.

भ. गो.: तुमची माहिती कुठून येते?

सर्वज्ञ: तीन स्रोत. एक, शीर्षकं. दोन, कमेंट्स. तीन, माझं अंतर्मन. तिसरा स्रोत सगळ्यात विश्वासार्ह आहे, कारण तो कधीच माझ्याशी असहमत होत नाही.

चुकीचं ठरल्यावर काय?

भ. गो.: कधी तुमचं मत चुकीचं ठरलं आहे का?

सर्वज्ञ: (दीर्घ विराम) तुम्हाला ‘चुकीचं’ म्हणायचंय, की ‘काळाच्या पुढचं’? माझी बरीच मतं अजून बरोबर ठरायची आहेत. जगाला वेळ लागतो.

भ. गो.: शेवटचा प्रश्न. तरुणांना काय सल्ला द्याल?

सर्वज्ञ: प्रत्येक गोष्टीवर मत ठेवा. ठेवता आलं नाही, तर उधार घ्या. आणि कधीही ‘मला माहिती नाही’ असं म्हणू नका. ते वाक्य म्हणणारा माणूस शिकायला लागतो. आणि शिकणारा माणूस पॅनेलवर बोलावला जात नाही.

मुलाखत संपल्यावर श्री. सर्वज्ञ यांनी आमच्या प्रतिनिधीला पत्रकारिता कशी करावी, यावर वीस मिनिटं मार्गदर्शन केलं. बिल आम्ही भरलं. याबद्दलही त्यांचं एक मत होतं.

ही मुलाखत काल्पनिक आहे. श्री. सर्वज्ञ आपल्याला ओळखीचे वाटले, तर तो योगायोग नाही; ते सगळीकडेच असतात.

हा लेख उपरोधिक आहे. यातील पात्रं, संवाद, उत्पादनं आणि आकडे काल्पनिक आहेत; त्यांना बातमी किंवा व्यावसायिक प्रस्ताव समजू नये.

सोशल मीडियावर आनंदी दिसण्याचा व्यवसाय

सूर्यास्ताचा फोटो काढण्यासाठी सत्तावीस प्रयत्न. त्यातला एक निवडला. फिल्टर लावला. कॅप्शन लिहिलं: “क्षणात जगा.” सूर्य तोपर्यंत मावळून गेला होता.

मीरा तिरकस२ मिनिटं वाचन

भग्नावशेषांचं नवं काम: आपल्या फोटोची पार्श्वभूमी बनणं

शिल्पकारांनी हे दगड कोरताना कल्पनाही केली नसेल की एक दिवस त्यांच्या कलाकृतीसमोर कोणीतरी हात उंचावून उभं राहील — आणि कॅप्शन लिहील: ‘इतिहासात हरवलो.’

संपादक२ मिनिटं वाचन

हात डोक्यावर: एका पोझचा आत्मचरित्रात्मक अभ्यास

तीन प्रवास, तीन वाहनं, तीन सेल्फी — आणि तिन्हींमध्ये एकच हात, एकाच डोक्यावर. ही सवय आहे, शैली आहे, की मेंदू फोटोसाठी एवढंच एक बटण घेऊन जन्माला आला आहे?

संपादक३ मिनिटं वाचन